Slaapverstoring door windturbinegeluid is een van de meest genoemde zorgen van omwonenden, en dat nemen wij als energiecoöperatie EENS serieus. Het is begrijpelijk dat u zich hierover zorgen maakt, want goede nachtrust is essentieel voor uw gezondheid en welzijn.

Uit het grootste Nederlandse onderzoek naar dit onderwerp, uitgevoerd door het Nivel over tien jaar tijd bij honderdduizenden mensen, bleek geen aantoonbaar verband tussen nabijheid van windturbines en slaapproblemen die bij de huisarts werden gemeld. Toch ervaren sommige omwonenden in de praktijk wel slaaphinder, en die ervaring is reëel. Of u last heeft van het geluid hangt af van persoonlijke gevoeligheid, de afstand tot de turbines en ook of u betrokken bent geweest bij de planvorming. Het geluid van windturbines wordt door sommige mensen als hinderlijker ervaren dan vergelijkbaar verkeersgeluid, vooral vanwege het ritmische “wiep-wiep” karakter. ‘s Nachts kan het geluid meer opvallen omdat het achtergrondgeluid dan wegvalt, ook al zijn de wettelijke normen voor de nacht strenger dan overdag.

Wij houden ons aan de geldende normen en zetten in op zorgvuldige monitoring, maar erkennen dat normen niet altijd aansluiten bij individuele beleving.

Infrageluid is geluid met zeer lage frequenties onder de 20 Hz, wat meestal te laag is om bewust te horen maar wel gevoeld kan worden als luchtdruk of trilling. Bij windturbines ontstaat dit door de verplaatsing van grote hoeveelheden lucht wanneer de bladen langs de mast passeren.

Moderne grote windturbines produceren inderdaad meer infrageluid dan kleinere exemplaren, omdat de langere bladen meer lucht verplaatsen en krachtigere drukpulsen veroorzaken. Dit geluid kan over grote afstanden (soms wel 10 kilometer) meetbaar blijven, vooral onder bepaalde weersomstandigheden zoals temperatuurinversie.

Er is wetenschappelijke discussie over de gezondheidseffecten. De medische consensus stelt dat de niveaus bij windturbines meestal onder de menselijke waarnemingsdrempel blijven en geen directe schade aanrichten. Echter, sommige omwonenden rapporteren wel symptomen zoals slaapverstoring, duizeligheid of een onbehaaglijk gevoel, mogelijk door de constante herhaling van de drukpuls.

Het probleem is dat infrageluid technisch lastig te meten is, omdat wind zelf ook infrageluid produceert. Recent Zweeds onderzoek toont aan dat standaard rekenmodellen de werkelijke infrageluidsniveaus soms kunnen onderschatten. Wij nemen deze zorgen serieus en mogelijk wordt een specifieke infrageluid-analyse bij het geluidsonderzoek uitgevoerd.

Windturbines moeten voldoen aan geluidsnormen van maximaal 45 dB Lden (gemiddeld over dag, avond en nacht) en 39 dB Lnight (alleen ‘s nachts) op gevels van woningen. Dit komt overeen met het achtergrondgeluid in een rustige woonwijk of het geluid van een zachte conversatie op enkele meters afstand.

Het geluid van windturbines heeft wel een eigen karakter — een zoemend geluid met een ritmisch ‘wiep-wiep’ door de draaiende wieken. Dit kan voor sommige mensen hinderlijker aanvoelen dan ander geluid van hetzelfde volume, zoals verkeersgeluid. Bij moderne turbines is het mechanische geluid (van tandwielkast en generator) sterk verminderd door betere isolatie.

Het is belangrijk te weten dat de 45 dB-norm een jaargemiddelde is. Op windstille dagen is de turbine dus stiller, maar bij harde wind kan het geluid tijdelijk boven deze norm uitkomen. Voor ons project laten wij het geluid controleren door een onafhankelijk akoestisch bureau en monitoren wij dit tijdens de exploitatie.

De situatie met wettelijke normen voor windturbines is momenteel complex. Sinds een uitspraak van de Raad van State in 2021 gelden er voor windparken van drie of meer turbines geen landelijke milieunormen meer. Nieuwe landelijke regels worden verwacht per 1 januari 2027.

Dit betekent dat provincies en gemeenten nu hun eigen lokale normen moeten opstellen. In de praktijk hanteren de meeste overheden vergelijkbare waarden als de oude landelijke normen: maximaal 47 dB Lden (gemiddeld over een etmaal) en 39 dB Lnight (gemiddeld over de nacht) voor geluid. Voor slagschaduw wordt vaak gewerkt met een norm van ‘near to zero’ – vrijwel nul extra slagschaduw voor omwonenden, wat strenger is dan de vroegere landelijke norm van maximaal 17 dagen per jaar.

De turbines worden automatisch uitgerust met stilstandvoorzieningen die de installatie afschakelen zodra de slagschaduwnorm dreigt te worden overschreden. Als bevoegd gezag is de provincie verplicht om bij een vergunningaanvraag een beslissing te nemen en kan dit niet uitstellen vanwege het ontbreken van nationale normen. Wij zijn nauw betrokken bij dit proces en denken mee over normen die eerlijk zijn voor zowel omwonenden als het project.

FAQ categoriën

Blader per onderwerp

Heb je een vraag?

Heb jij een vraag of een zorg waarop je het antwoord hier niet vindt?

Stel je vraag